فتق چیست؟ همه آن چه که باید در مورد جراحی فتق بدانید.

شاید برای یک بار هم که شده شنیده باشید که از میان دوستان یا نزدیکانتان، یک نفر به بیماری فتق مبتلا شده‌ است یا حتی شاید خود شما به این بیماری دچار شده‌اید؛ اما آیا می‌دانید باد فتق چیست و چه عواملی باعث بروز این بیماری در بدن می‌شود؟ آیا با انواع فتق و روش‌های درمان آن آشنایی دارید؟ آشنایی درباره این بیماری و ویژگی‌های آن به شما کمک می‌کند تا درباره نحوه درمان، اطلاعات لازم را داشته باشید و در صورت ابتلا به این بیماری، سریع‌تر برای بهبود خود اقدام کنید. پس در ادامه این مطلب با ما همراه شوید.

فتق چیست؟

فتق زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از داخل بدن شما از طریق یک سوراخ یا ضعف در عضله یا بافتی که حاوی آن است، برآمده می‌شود. اکثر فتق‌ها شامل یکی از اندام‌های شکمی شما می‌شوند که از طریق یکی از دیواره‌های حفره شکم فشار می‌آورد. فتق می‌تواند به تدریج با افزایش سن ایجاد شود و با ساییدگی و پارگی منظم عضلات افزایش پیدا ‌کند. همچنین می‌تواند ناشی از آسیب، جراحی یا اختلال تولد باشد. باد فتق معمولاً در شکم یا کشاله ران اتفاق می‌افتد و ممکن است مانند یک برآمدگی عجیب به نظر برسد که در طول فعالیت‌های مختلف یا در موقعیت‌های گوناگون می‌آید و می‌رود. در برخی موارد، علائمی مانند ناراحتی یا درد نیز ایجاد می‌کند.

انواع فتق در بدن

حال که فهمیدیم فتق چیست، در این بخش به بررسی انواع فتق در بدن می‌پردازیم. انواع باد فتق در بدن عبارتند از:

انواع فتق در بدن کدام اند؟

۱-    فتق کشاله ران یا اینگوینال

فتق کشاله ران شایع‌ترین نوع آن است که ۷۵ درصد از کل فتق‌ها را تشکیل می‌دهد. این بیماری بیشتر بر مردان یا جنسیت مذکری که در بدو تولد هستند (AMAB) تاثیر می‌گذارد. فتق کشاله ران زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از روده شما از داخل کانال اینگوینال بیرون می‌زند؛ یعنی مسیری که از قسمت داخلی ران شما می‌گذرد.

۲-    فتق فمورال یا فتق رانی

فتق فمورال که کمتر از فتق کشاله ران شایع است، در کانال فمورال که زیر کانال اینگوینال قرار دارد، رخ می‌دهد. در این حالت بافت چربی ممکن است از بین برود.

۳-    فتق هیاتال یا فتق معده

فتق هیاتال یکی دیگر از انواع رایج فتق است که ممکن است در طول زندگی به آن مبتلا شوید. این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که دهانه دیافراگم شما، جایی که مری از آن عبور می‌کند، باز می‌شود و قسمت بالای معده از طریق سوراخ به سمت قفسه سینه فشار می‌آورد.

۴-    فتق دیافراگم مادرزادی

فتق دیافراگم مادرزادی یک نقص مادرزادی جدی است که در آن دیافراگم در طول رشد جنین تا آخر بسته نمی‌شود. این مسئله می‌تواند باعث شود که اندام‌های شکمی در حفره قفسه سینه لیز بخورند؛ در حالی که اندام‌ها هنوز در حال رشد هستند و ریه‌ها را درگیر می‌کنند.

۵-    فتق برشی – جای سزارین

فتق برش زمانی رخ می‌دهد که بافت از طریق برش قبلی در دیواره شکم شما بیرون بزند که با گذشت زمان ضعیف شده است. این بیماری یک عارضه جانبی رایج در اثر جراحی شکم است.

۶-    فتق ناف

فتق ناف زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از روده شما از سوراخی در دیواره شکم نزدیک ناف شما عبور می‌کند. اکثر فتق‌های ناف مادرزادی هستند و از بدو تولد وجود دارند.

۷-    فتق شکمی

فتق شکمی هر فتقی است که از طریق دیواره جلویی شکم ایجاد می‌شود. این بیماری فتق نافی و فتق برشی را شامل می‌شود. فتق اپی گاستر (epigastric hernia) نیز یک فتق شکمی بالای ناف است.

۸-    فتق پرینه

فتق پرینه زمانی اتفاق می‌افتد که اندام‌ها یا بافت‌ها از سوراخ یا ضعف در کف لگن به داخل حفره شکم فشار می‌آورند. این فتق‌ها نسبتاً نادر هستند.

۹-    فتق تخمدان

بسته شدن ناقص کانال nuck باعث ایجاد فتق اینگوینال در زنان می‌شود که معمولا حاوی تخمدان‌ها، لوله‌های فالوپ و رحم است. فتق اینگوینال حاوی تخمدان به‌ندرت در زنان بالغ رخ می‌دهد.

۱۰-  فتق پروستات

بیماران مبتلا به پروستات به دلیل فشار پروستات بر مجرای ادرار، مجبورند برای ادرار کردن فشار بیاورند. از آنجایی که عضلات شکم با افزایش سن ضعیف می‌شوند، فشار و کشیدگی طولانی‌مدت باعث تجمع روده‌ها به سمت قسمت‌های ضعیف شده و فتق رخ می‌دهد. این فتق‌ها اغلب از کانال اینگوینال تا کیسه بیضه اتفاق می‌افتند و ممکن است فتق بیضه را نیز به دنبال داشته باشند.

۱۱-  فتق دیسک کمر

فشار مداوم بر ستون فقرات و پاره شدن هسته پالپوس داخلی می‌تواند باعث پارگی دیسک یا فتق شود. این مسئله باعث فشار روی ریشه‌های عصبی واقع در پشت فضای دیسک می‌شود.

دلایل ایجاد فتق در کودکان و بزرگسالان

باد فتق می‌تواند هم در کودکان و هم بزرگسالان رخ دهد و زمانی اتفاق می‌افتد که یک ضعف یا یک سوراخ از قبل در عضله یا بافت همبند، اجازه می‌دهد تا یک عضو یا بافت دیگر از سد عبور کند. گاهی اوقات این ضعف یا باز شدن سوراخ در هنگام تولد وجود دارد و گاهی اوقات در طول زندگی ایجاد می‌شود. یک آسیب تروماتیک یا جراحی می‌تواند باعث این مشکل شود. برای مثال افرادی که سال‌ها تحت ‌فشار هستند، احتمال دارد که بافت آن‌ها فرسودگی را تجربه کند.

علائم فتق در بزرگسالان و کودکان و دلیل ایجاد آن

موارد زیر احتمال ابتلا به فتق را بیشتر می‌کند:

  • کاری که شامل بلندکردن اجسام سنگین یا چندین ساعت ایستادن است.
  • سرفه مزمن یا آلرژی که باعث عطسه مزمن می‌شود.
  • یبوست مزمن و زور زدن برای مدفوع یا ادرار کردن
  • سابقه جراحی شکم یا لگن
  • بارداری، به خصوص بارداری‌های مکرر
  • چاقی مزمن (شاخص توده بدنی یا BMI بیشتر از ۳۰)

در برخی موارد نیز ممکن است که فرزند شما با فتق مادرزادی متولد شود؛ اگر برای فرزندتان یکی از حالات زیر زیر اتفاق بیفتد:

  • نارس به دنیا بیاید.
  • فیبروز کیستیک داشته باشد.
  • اختلال بافت همبند داشته باشد.
  • دیسپلازی مادرزادی هیپ داشته باشد.
  • بیضه‌های پایین نیامده داشته باشد.
  • مشکلات دیگری در دستگاه تناسلی یا دستگاه ادراری خود داشته باشد.

علائم فتق چیست؟

همه فتق‌ها با علائم خاصی همراه نیستند و انواع مختلف فتق ممکن است علائم متفاوتی ایجاد کنند. یکی از نشانه‌های فتق یک توده یا برآمدگی قابل‌مشاهده است که در حین فعالیت‌ها یا موقعیت‌های فیزیکی خاص ظاهر می‌شود و در زمان‌های دیگر به داخل برمی‌گردد. همچنین گاهی هنگام بیرون آمدن فتق احساس فشار، درد مبهم یا نیشگون‌گرفتن می‌کنید. ضمن اینکه ممکن است زمانی که شما زور می‌زنید، بلند می‌شوید، می‌خندید یا سرفه می‌کنید نیز ظاهر شود.

زمانی که فتق قابل ‌دیدن باشد، مانند یک برآمدگی به نظر می‌رسد که نباید آن را داشته باشید. بعضی از فتق‌ها از جمله فتق فمورال و فتق هیاتال بیش از حد عمیق هستند؛ به‌گونه‌ای که از بیرون قابل ‌مشاهده نیستند. در برخی موارد ممکن است که به‌هیچ‌وجه فتق را احساس نکنید یا ممکن است درد مبهم یا شدیدی را در هنگام بیرون آمدن فتق متوجه شوید. در صورت احساس ناراحتی، فورا باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.

روش تشخیص فتق چیست؟

یک معاینه فیزیکی ساده اغلب برای تشخیص فتق، بسته به نوع آن کافی است. پزشک شما ممکن است بتواند آن را ببیند یا احساس کند، یا ممکن است از شما بخواهد تا سرفه کنید و یا هر زمانی که فتق شما ظاهر شد به او مراجعه نمایید. پزشک بررسی خواهد کرد که آیا می‌توان از نظر فیزیکی آن را کاهش داد و وادار به بازگشت دوباره کرد یا خیر. او با بررسی‌هایی که انجام می‌دهد، میزان جدی بودن بیماری را تعیین می‌کند. برخی از فتق‌ها ممکن است برای تشخیص به نوعی تصویربرداری از بافت نرم، مانند سی‌تی‌اسکن نیاز داشته باشند.

روش تشخیص فتق

روش های درمان فتق چیست؟

اکثر فتق‌ها نیاز به جراحی دارند؛ اما عجله‌ای برای آن‌ نیست. اگر یک فتق کوچک یا خفیف دارید که فقط گاهی اوقات بیرون می‌آید، پزشک ممکن است از شما بخواهد تا مدتی را صبر کنید و ببینید که آیا وضعیت موجود بدتر می‌شود یا خیر؟ معمولاً فتق‌ها با گذشت زمان بدتر می‌شوند، به همین دلیل است که پزشک توصیه می‌کند آن را جراحی کنید؛ به استثنای فتق ناف در نوزادان، بقیه موارد به‌خودی‌خود از بین نمی‌روند.

جراحی فتق چیست؟

جراحی فتق بسیار رایج است و به‌طورکلی یک عمل ساده به شمار می‌رود؛ مگر اینکه عوارضی وجود داشته باشد. جراح، بافت فتق شده را به جای خود باز می‌گرداند و با بخیه یا مش جراحی مانعی را که از آن عبور کرده است، تقویت می‌کند. جراحان اغلب می‌توانند از روش‌های کم تهاجمی برای ترمیم فتق معمولی استفاده کنند که به معنای برش‌های کوچک‌تر، درد کمتر پس از عمل و بهبودی سریع‌تر است.

درمان فتق با لاپاروسکوپی

در جراحی لاپاراسکوپی از یک لاپاروسکوپ – یک لوله بلند و نازک با یک دوربین روشن در انتهای آن – برای مشاهده داخل محل جراحی استفاده می‌کنند. لاپاراسکوپ از یک سوراخ کوچک و ابزارهای بلند و نازک جراحی از سوراخ دیگری عبور می‌کند. باید بدانید که برخی از فتق‌ها به جراحی باز سنتی نیاز دارند. بنابراین بر اساس نظر پزشک جراحی فتق باز یا لاپاراسکوپی انجام می‌گیرد. ضمن اینکه در برخی موارد، نیاز به عمل فتق اورژانسی وجود دارد تا سریعاً درد و ناراحتی بیمار برطرف شود.

روش های عمل فتق بدن

انتخاب یک پزشک متخصص برای درمان فتق

اگر خودتان یا یکی از نزدیکانتان به بیماری فتق مبتلا شدید، لازم است تا برای درمان، یک پزشک متخصص و باتجربه را انتخاب کنید. پزشکان باتجربه می‌توانند با تشخیص درست، عوارض ناشی از بیماری و جراحی را کم‌تر کنند. دکتر مجید سادات منصوری به‌عنوان بهترین جراح عمومی فتق می‌تواند این بیماری را درمان کند و با تشخیص درست، بهترین روش درمانی را برای فتق به کار گیرد.

اگر فتق درمان نشود چه عوارضی دارد؟

در بیشتر موارد، عوارض زمانی شروع می‌شود که فتق گیر می‌کند و نمی‌تواند به عقب برگردد. فتق حبس شده می‌تواند به طور فزاینده‌ای دردناک و جدی شود. اگر روده شما گیر کرده است، ممکن است انسدادی ایجاد کند که باعث شود نتوانید غذا یا گاز را دفع کنید. اگر بافت حبس شده به خون دسترسی نداشته باشد، می‌تواند منجر به مرگ بافت (نکروز یا قانقاریا) شود.

عوارض فتق دیافراگم متفاوت است. به‌طورکلی، اندام‌هایی که از طریق دیافراگم شما فتق می‌کنند، احتمالاً گیر نمی‌کنند. فتق هیاتال به جز رفلاکس مزمن اسید به‌ندرت عوارض دیگری ایجاد می‌کند. از سوی دیگر، فتق دیافراگم مادرزادی (CDH) همیشه پیچیده است؛ زیرا بر نحوه رشد اندام‌های جنین تأثیر می‌گذارد. نوزادانی که با CDH متولد می‌شوند، به‌شدت بیمار هستند و به مراقبت‌های ویژه نیاز دارند.

سخن پایانی

فتق زمانی رخ می‌دهد که بخشی از بدن شما به دلیل ضعف یا موارد دیگر بیرون می‌زند و می‌تواند دردناک باشد. فتق انواع مختلفی دارد که در این مقاله، هر کدام را معرفی کردیم. هریک از انواع فتق علائم مختلفی را ایجاد می‌کنند و برای تشخیص آن‌ها باید نزد پزشک متخصص رفت. انتخاب یک پزشک باتجربه می‌تواند در روند بهبودی شما و کاهش عوارض ناشی از درمان و جراحی نقش به‌سزایی داشته باشد.

۰ دیدگاه 0 واتساپتلگرام

پیام بگذارید