آشالازی چیست؟ علائم + جدیدترین روش‌های درمان

می دانید آشالازی چیست؟ آیا با بیماری آشالازی یا اختلال مری آشنایی دارید؟ آیا می‌دانید در هنگام بروز علائم آن چه اقداماتی باید انجام دهید؟ آیا نیاز به جراحی دارد؟ آشالازی یکی از بیماری‌های نادر گوارشی است که عدم درمان آن تهدیدی برای زندگی بیمار خواهد بود. برای آشنایی با این بیماری، علل، علائم بروز و راه‌های درمان آن، در ادامه این مطلب ما را همراهی کنید.

آشالازی چیست؟

آشالازی که به آن اختلال مری نیز گفته می‌شود، یک اختلال نادر است که در آن مری قادر به انتقال غذا و مایعات به معده نیست. مری لوله‌ای عضلانی است که غذا را از دهان به معده منتقل می‌کند. در ناحیه‌ای که مری به معده می‌رسد، حلقه‌ای از عضله به نام اسفنکتر تحتانی مری (lower esophageal sphincter یا LES) قرار دارد. این عضله باز می‌شود تا غذا را وارد معده کند و دوباره بسته می‌شود تا از برگشت محتوای معده به مری جلوگیری کند. اگر به آشالازی مبتلا هستید، LES شما آرام نمی‌گیرد و نمی‌تواند از حرکت غذا به معده جلوگیری کند.

معمولاً یک نفر از ۱۰۰۰۰۰ نفر در سال به این بیماری مبتلا می‌شود و احتمال بروز آن در افراد بین ۲۵ تا ۶۰ سال بیشتر است. البته این بیماری می‌تواند در کودکان نیز رخ دهد که کم‌تر از ۵ درصد موارد در کودکان زیر ۱۶ سال بوده است. بهتر است بدانید که مردان و زنان به یک اندازه تحت تاثیر این بیماری قرار می‌گیرند. عدم درمان آشالازی آن را به یک بیماری جدی برای فرد تبدیل می‌کند.

آشالازی کاذب چیست؟

در برخی موارد ممکن است که علائم بیماری آشالازی ناشی از ارتشاح توموری در مری یا معده باشد. این حالت را با نام آشالازی کاذب می‌شناسند. در این حالت، علائم به‌صورت ناگهانی خود را نشان می‌دهند و باعث کاهش وزن می‌شوند. تشخیص دقیق این بیماری با آندوسکوپی، سی‌تی اسکن و یا آندوسکوپیک اولتراسوند انجام می‌گیرد.

علت آشالازی چیست؟

در این بخش به این سؤال پاسخ می‌دهیم که علت اصلی بیماری آشالازی چیست؟ چه اتفاقی در بدن رخ می‌دهد که نتیجه آن بیماری آشالازی است؟ اینکه چرا ماهیچه‌های مری به طور طبیعی منقبض و شل نمی‌شوند، امری ناشناخته است. یکی از نظریه‌هایی که در این باره وجود دارد، این است که آشالازی یک بیماری خودایمنی است؛ یعنی بدن شما به خود حمله می‌کند که توسط یک ویروس ایجاد می‌شود. سیستم ایمنی بدن به سلول‌های عصبی در لایه‌های ماهیچه‌ای دیواره‌های مری و در LES حمله می‌کند.

سلول‌های عصبی که عملکرد ماهیچه‌ها را کنترل می‌کنند و به دلایلی که در حال حاضر شناخته نشده‌اند، به آرامی تحلیل می‌روند. این مسئله منجر به انقباضات بیش از حد در LES می‌شود. اگر آشالازی دارید،  LES نمی‌تواند آرام باشد و غذا و مایعات نمی‌توانند از طریق مری وارد معده شما شوند. در برخی موارد نادر آشالازی ممکن است ارثی باشد؛ البته تحقیقات بیشتری در این زمینه مورد نیاز است.

علائم بیماری آشالازی چیست؟

علائم بیماری آشالازی به‌آرامی ایجاد می‌شود و علائم آن برای ماه‌ها یا سال‌ها ادامه دارد. از جمله علائم آشالازی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مشکل در بلع (دیسفاژی) که این شایع‌ترین علامت اولیه است.
  • برگشت غذای هضم نشده
  • درد قفسه سینه که می‌آید و می‌رود؛ این درد می‌تواند شدید باشد.
  • سوزش سر دل
  • سرفه شبانه
  • کاهش وزن یا سوءتغذیه ناشی از مشکل در غذا خوردن که یک علامت دیررس است.
  • سکسکه، مشکل در آروغ زدن (علائم کمتر رایج)

علائم آشالازی می‌تواند جدی شود. آشالازی شدید ممکن است منجر به درد قابل‌ توجه قفسه سینه، خستگی، سوءتغذیه و کاهش وزن گردد. اگر ذرات غذا به دلیل سرفه و خفگی در حین غذا خوردن وارد مجاری تنفسی شود، می‌تواند ذات‌الریه را به دنبال داشته باشد. التهاب در راه‌های هوایی تهدیدی برای زندگی خواهد بود.

روش تشخیص آشالازی

معمولاً از سه آزمایش برای تشخیص آشالازی استفاده می‌شود:

  1. بلع باریم: برای این آزمایش، شما یک محلول باریم را می‌بلعید و حرکت آن در مری با استفاده از اشعه ایکس ارزیابی می‌شود. بلع باریم باریک شدن مری در LES را نشان می‌دهد.
  2. آندوسکوپی فوقانی: در این آزمایش، یک لوله باریک و منعطف با یک دوربین روی آن – به نام آندوسکوپ – از مری شما عبور می‌کند. دوربین تصاویری از داخل مری شما را برای ارزیابی روی صفحه‌نمایش می‌فرستد. این آزمایش به رد ضایعات سرطانی (بدخیم) و همچنین ارزیابی آشالازی کمک می‌کند.
  • مانومتری: این تست زمان و قدرت انقباضات عضلانی مری و شل‌ شدن اسفنکتر تحتانی مری (LES) را اندازه‌گیری می‌کند. شل نشدن LES در پاسخ به بلع و فقدان انقباضات عضلانی در امتداد دیواره‌های مری یک آزمایش مثبت برای آشالازی است. این تست “استاندارد طلایی” برای تشخیص آشالازی شناخته می‌شود.

راه درمان بیماری آشالازی چیست؟

حالا که فهمیدیم آشالازی چیست در این بخش بررسی می‌کنیم که آیا آشالازی درمان دارد؟ درمان‌های مختلفی برای آشالازی وجود دارد که برخی از آن‌ها شامل گزینه‌های غیر جراحی مانند بالون زدن، دارودرمانی و یا تزریق سم بوتولینوم می‌شود. در مواردی که هیچ‌کدام از روش‌های غیر جراحی پاسخگو نباشند، باید به سراغ عمل جراحی برای بهبودی این بیماری نادر رفت. به‌طورکلی هدف از درمان، تسکین علائم بیمار با شل کردن اسفنکتر تحتانی مری (LES) است. پزشک با شما در مورد روش‌های درمان بحث خواهد کرد تا هر دوی شما بتوانید بهترین درمان را بر اساس شدت بیماری و ترجیحات خود انتخاب کنید. در ادامه هر کدام از راه‌های درمان را بررسی می‌کنیم:

۱-    بالون زدن

در این روش، یک بالون با طراحی خاص از طریق LES وارد شده و سپس باد می‌شود. بالون زدن، اسفنکتر عضلانی را شل می‌کند و اجازه می‌دهد که غذا وارد معده شود. این روش معمولا اولین گزینه درمانی در افرادی است که جراحی در آن‌ها با شکست مواجه شده است.

۲-    دارو درمانی

اگر تمایلی به بالون زدن و یا دارودرمانی ندارید، می‌توان تزریق بوتاکس یا سم بوتولینوم را روی شما انجام داد. بوتاکس پروتئینی است که توسط باکتری‌های عامل بوتولیسم ساخته می‌شود. وقتی بوتاکس در مقادیر بسیار کم به عضلات تزریق شود، می‌تواند عضلات اسپاستیک را شل کند. این کار با مسدود کردن سیگنال از طریق اعصاب به عضلات اسفنکتر می‌گوید که منقبض شوند. برای حفظ کنترل علائم، تزریق باید تکرار شود.

سایر درمان‌های دارویی شامل نیفدیپین یا ایزوسورباید است. این داروها با کاهش فشار LES، عضلات اسپاستیک مری را شل می‌کنند. این درمان‌ها نسبت به جراحی یا بالون زدن اثرگذاری کم‌تری دارند و فقط علائم شما را در کوتاه‌مدت تسکین می‌دهند.

۳-    جراحی لاپاراسکوپی

جراحی کم تهاجمی برای درمان آشالازی میوتومی هلر لاپاروسکوپی است. در این جراحی، یک ابزار نازک و تلسکوپی‌مانند به نام آندوسکوپ از طریق یک برش کوچک وارد می‌شود. آندوسکوپ به یک دوربین فیلم‌برداری کوچک – کوچک‌تر از یک سکه – متصل است که نمای محل عمل را روی مانیتورهای ویدئویی واقع در اتاق عمل نشان می‌دهد. در این عمل تارهای عضلانی LES بریده می‌شوند.

میوتومی اندوسکوپی دهانی، یک جایگزین کم تهاجمی برای میوتومی هلر لاپاراسکوپی است. در این روش ماهیچه‌های کنار مری، LES و قسمت بالایی معده با چاقو بریده می‌شوند. بریدگی‌های این نواحی باعث شل شدن ماهیچه‌ها می‌شود و به مری اجازه می‌دهد تا مانند معمول تخلیه شود و انتقال غذا به معده انجام گیرد. دکتر سید مجید سادات منصوری به‌عنوان بهترین جراح لاپاراسکوپی آشالازی می‌تواند به شما در درمان بیماری‌تان با عوارضی کم‌تر کمک کند.

از مهم‌ترین مزایای جراحی لاپاراسکوپی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خون‌ریزی کم‌تر نسبت به جراحی باز
  • کاهش مشکلات تنفسی
  • کاهش احتمال فتق شکم در حین جراحی
  • نیاز به استراحت کم‌تر بعد از عمل
مزایا و معایب آشالازی - آشالازی به روش لاپاراسکوپی

همانند دیگر عمل‌های جراحی، جراحی لاپاراسکوپی نیز می‌تواند با عوارضی همراه باشد. برخی از عوارض جراحی لاپاراسکوپی عبارتند از:

  • عفونت ریه
  • عفونت زخم‌ها
  • تب شدید
  • آریتمی قلبی
  • تورم شکمی
  • مشکلات تنفسی ناشی از بیهوشی

۴-    ازوفاژکتومی

برداشتن مری آخرین راه درمان است که تحت یک عمل جراحی انجام می‌گیرد. در این جراحی، همه یا قسمتی از مری برداشته می‌شود. این راه درمان، بیشتر برای افرادی استفاده خواهد شد که به تومور دچار شده‌اند. پس از برداشتن مری در این جراحی، باید با استفاده از اندام‌های دیگر یا پروتزها، قسمت برداشته‌شده را ترمیم کرد.

هزینه جراحی آشالازی

هزینه لاپاراسکوپی آشالازی تحت‌تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد و در همه بیمارستان‌ها یکسان نیست. از عوامل مختلفی که بر هزینه این جراحی تأثیر می‌گذارند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • زمان انجام عمل
  • شرایط بیمار
  • تجهیزات مورد استفاده
  • امکانات بیمارستان یا کلینیک
  • تخصص پزشک

مراقبت‌های بعد از درمان آشالازی چیست؟

بدون توجه به اینکه کدام روش درمانی روی شما انجام می‌گیرد، به مراقبت‌های طولانی‌مدت نیاز است. به این دلیل که درمان‌ها تسکین‌دهنده هستند؛ در واقع، علائم را تسکین می‌دهند و آشالازی را درمان نکرده یا پیشرفت آن را متوقف نمی‌کنند. به عبارتی، علائم ممکن است دوباره برگردند. بنابراین شما همواره باید تحت نظر پزشک باشید تا از بروز سرطان مری جلوگیری شود. توجه به توصیه‌های پزشک می‌تواند نقش مؤثری در کاهش علائم بیماری بعد از درمان داشته باشد.

عوارض بعد از درمان

از جمله عوارض درمان آشالازی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نفخ
  • بازگشت اسید به مری
  • عدم موفقیت و بازگشت علائم آشالازی
  • ایجاد سوراخ در مری

آیا آشالازی خطرناک است؟

یکی از سؤالاتی که اغلب ذهن بیماران را به خود مشغول می‌کند، این است که آیا آشالازی می‌تواند تهدیدی برای زندگی آن‌ها باشد. در این باره باید گفت که مردم معمولاً به دلیل آشالازی نمی‌میرند. اگرچه این بیماری مادام‌العمر است، اما با مدیریت علائم، می‌توانید از جدی‌ترین عوارض آشالازی، مانند آسپیراسیون، خفگی و سوءتغذیه جلوگیری کنید. افراد مبتلا به آشالازی بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان مری هستند. اگر سابقه خانوادگی این نوع سرطان یا سایر عواملی که ممکن است خطر را افزایش دهد، داشته باشید باید با پزشک خود مشورت کنید.

فرق آشالازی با سرطان مری

برخی از افرادی که به آشالازی مبتلا می‌شوند، تصور می‌کنند که درگیر سرطان مری شده‌اند. در حالی که آشالازی یک بیماری مزمن است و می‌تواند خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش دهد. همان‌طور که گفتیم آشالازی زمانی اتفاق می‌افتد که دریچه بین مری و معده به‌درستی باز نمی‌شود، پمپ مری غذا را به سمت پایین فشار نمی‌دهد و به آن اجازه می‌دهد که در مری جمع شود. زمانی سرطان مری در بدن ایجاد می‌شود که دیواره مری درگیر یک تومور بدخیم شود. رشد تومور بر ماهیچه‌های مری و بافت‌های عمقی آن تأثیر می‌گذارد.

سخن پایانی

آشالازی نتیجه عملکرد نادرست دریچه اسفنکتر تحتانی است که به غذا و مایعات اجازه عبور از مری را نمی‌دهد و باعث برگشت آن‌ها به درون مری می‌شود. روش‌های درمانی مختلفی برای این بیماری وجود دارند که با توجه به نظر پزشک و ترجیح بیمار یکی را اعمال می‌کنند. دارودرمانی، بالون زدن، جراحی باز و لاپاراسکوپی از روش‌های درمان آشالازی است. یک پزشک باتجربه و متخصص با بررسی علائم بیمار می‌تواند بهترین روش درمانی را پیشنهاد دهد که کم‌ترین عوارض را به همراه داشته باشد.

۰ دیدگاه 0 واتساپتلگرام

پیام بگذارید